selanik’ ten taksim’ e, 1909′ dan 2009′ a 100. yılında 1 mayıs

1 mayıs bu topraklarda 1909’dan beri kutlanıyor. işgallere, saltanata, tek parti rejimine, darbelere, kontrgerillaya, sermayeye karşı bu ülkenin aydın ve direngen yüzü 1909′ dan beri her türlü baskı ve yıldırma politikalarına rağmen alanlarda oldu.

osmanlı’da ilk 1 mayıs ikinci meşrutiyet’ in ilanından bir yıl sonra, 1909’da üsküp ve selanik’te kutlandı. selanik’te rum, türk, yahudi ve  bulgar işçiler kol kola yürüdüler. 4 dilde yayınlanan ortak 1 mayıs bildirisinde, herkese seçme ve seçilme hakkı ve emeği koruyacak yasaların çıkarılması istendi. 1910 ve 1911 1 mayıs’ ında selanikli işçiler yine alanlardaydı. istanbul’da ilk 1 mayıs kutlaması 1912’de pangaltı’da gerçekleşti. 1913 yılından itibaren 1 mayıs kutlamaları yasaklandı.

savaş yılları:
işçiler, işgal yıllarında, işgalciler ve işbirlikçi istanbul hükümetinin yasaklarını dinlemedi ve 1920 yılında işgal altındaki istanbul’da 1 mayıs’ ı  kutladılar. 1921 1 mayıs’ ında, tüm yasaklamalara ve baskılara rağmen istanbul, ankara, izmit, adapazarı ve mersin’de işçi mitingleri düzenlendi.

tek parti dönemi:
tek parti döneminin başladığı 1922’de 1 mayıs istanbul, ankara ve izmir’ de yürüyüş ve toplantılarla kutlandı.

1923’te toplanan izmir iktisat kongresi’ nde işçi grubunun önerisi ile 1 mayıs gününün türkiye işçileri bayramı olarak kanunen kabul edildi. aynı yıl istanbul, ankara, izmir ve adapazarı’ nda kutlamalar yapıldı ve hükümetin işçiler lehine aldığı kararları uygulaması istendi. Ne var ki bir yıl sonra, 1924 1 mayıs‘ı hükümet tarafından yasaklandı. 1925‘te takrir-i sükun kanunu’ ndan sonra kutlamalar daha da zorlaştı. 1 mayıs bildirileri dağıtan işçiler tutuklandı, hapis cezasına çarptırıldı. 1926‘dan itibaren 1 mayıslar gizlilik içinde kutlanmaya başlandı. her 1 Mayıs öncesinde sdevrimciler tutuklandı, kutlama yapmak isteyen işçiler cezalandırıldı.

1935’te 1 mayıs “ bahar ve çiçek bayramı ” adı altında, işçilerin ücretsiz işçi sayıldığı genel tatil günü ilan edildi. 1951’ de 1 mayıs’ta işçilere çalışmaksızın yarım yevmiye ödenmesi kabul edildi. 1956‘ da ise bu, tam yevmiyeye çıkarıldı.

1960’larda yükselen işçi hareketi, disk ’in kuruluşu, 15-16 haziran direnişi ve işçi direnişlerinde yaşanan artış 1 mayıs’ ı uzun yılların ardından yeniden işçi sınıfının gündemine taşıdı. disk 1976‘ da taksim meydanı’ nda 100 bin kişinin katıldığı büyük bir miting düzenledi. mitinge türk- iş’ e bağlı bazı sendikalar da katıldı.

1 mayıs 1977’ ye gelindiğindeyse, yükselişe geçen sınıf hareketi ve sol taksim meydanı’ na 500 bin kişiyle çıktı. kontrgerilla saldırısı sonucu 37 kişi vurularak ya da ezilerek yaşamını yitirdi. bu kanlı 1 mayıs, devrimciler için geri çekilmenin değil faşizme karşı mücadeleyi yükseltmesinin bir miladı olacaktı. faşizmin saldırıları, sınıf hareketini, devrimcileri durduramadı. 1978’ de yine yüz binler taksim’ e yürüdü. devrimciler ve sınıf hareketi kontrgerilla saldırılarıyla, tehditlerle engellenemeyince çatışma ortamı bahane edilerek sıkıyönetim ilan edildi. 1979 ve 1980’de yasaklara rağmen on binlerce kişinin katıldığı korsan 1 mayıs gösterileri düzenlendi.

12 eylül’ün ardından 1 mayıs tamamen yasaklandı ve tatil günü olmaktan çıkarıldı. darbe ve özal diktatörlüğü yıllarında işçiler 1 mayıs’ ları sembolik işyeri etkinlikleriyle karşıladılar. 12 eylül sonrası, işçiler 1 mayıs sessizliğini ilk olarak 1988’ de bozarak polis kuşatmasına rağmen taksim’ e girdiler. çatışmalarda yüzlerce işçi gözaltına alındı. işçi sınıfı tarihine “ bahar eylemleri ” süreci olarak geçen 1989 baharında ise işçiler yine alanlara çıktılar. binlerce işçi ve devrimci taksim meydanı ’na doğru yürürken saldırıya geçen polis mehmet akif dalcı adlı işçiyi katletti. 1990’da taksim’ deki kutlamada ise polisin hedefi bu kez itü öğrencisi gülay beceren oldu. kurşunla yaralanan beceren felç oldu.

1992’de istanbul’ da gaziosmanpaşa’ da ilk yasal miting düzenlendi. kutlamalar 1993, 1994 ve 1995’te sürdü.

1996’da istanbul kadıköy’ deki 1 mayıs gösterilerine yüz binin üstünde katılım vardı. sabah saatlerinde söğütlüçeşme girişinde göstericiler üzerine ateş açan polis hasan albayrak ve dursun adabaş’ı katletti.

2004’te disk, kesk ve devrimciler 1 mayıs’ ı taksim’ de kutlama önerisini yeniden gündeme taşıdı ve tüm tehditlere rağmen saraçhane’ de toplanan işçiler, taksim’ e girilemediyse de coşkulu ve iddialı bir kutlama yaptılar.

2004 1 mayıs’ ının etkisiyle devlet 2005’te kadıköy’ ü işçilere açmak zorunda kaldı.

2007’ de ise disk 1 mayıs’ ı  taksim’de kutlama kararı aldı. istanbul ve çevresi tüm ülkeden kolluk güçleriyle abluka altına alınmasına karşı otoyollarda, kent merkezinde pek çok koldan taksim zorlandı. polisin tüm gücüyle saldırmasına rağmen alana girildi.

2008 ve 2009’da da akp hükümetinin taksim’ i işçilere açmama inadına rağmen ilerici emek örgütleri ve devrimcilerin kararlı tutumuyla  hükümet 2009’da 1 Mayıs’ı tatil etti ve katılımı sınırlamaya çalışsa ve polis terörünü sürdürse de taksim’i emekçilere açtı.

from 1909 to 2009, , the story of the may day struggle starting from the years of the ottoman empire, up to day ( inside the borders of the ottoman empire and, later on,  the turkish republic )

türkçe / turkish !!!

indir / download:

http://rapidshare.com/files/385354451/selanikten_taksime_bir_mayis.part1.rar

http://rapidshare.com/files/385377878/selanikten_taksime_bir_mayis.part2.rar

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Connecting to %s

%d blogcu bunu beğendi: